Ha dusyo han neoliberal nga globalisasyon, nag-uunahay an mga unibersidad nga pahitas-on an ira akademiko nga prestihiyo subay ha pankalibutan nga suklanan; ginbibirik an oryentasyon para ig-undong an korporitisasyon ngan pribatisasyon ha pampubliko nga pangeskoyla; ngan ha duso han “otonomiya,” gintatagan-rason an pag-abandona han estado ha pagpondo ha edukasyon.

Ha lamrag hini angay kulawan an duso nga bag-uhon an tsarter han University of Eastern Philippines (UEP). Pinaagi han House Bill (HB) No. 861 han mga kongresista nga hira Marcelino Libanan ngan Christopher Sheen Gonzales, ngangaranan na ini nga National University for Sustainability Studies. Mayda liwat ginsalawad nga kapareho nga HB 9414 an kongresista nga hi Jude Acidre. Usa kuno ini nga pitad han UEP agud pahitas-on an iya akademiko nga prestihiyo komo sentro han pag-aram han sustainability, makaakses hin mas dako nga pondo, ngan makaunhan ha pankalibutan nga suklanan. Labaw ha naeksister nga debate hiunong ha institusyunal nga kaandaman, an pakiana nga kinahanglan mabaton: para kanay ngan ano ba gud an katuyuanan han pagbabag-o han tsarter hini?

Agud mas masantop an implikasyon han mga ginpoproponer nga balaud, angay lingion an nagin eksperyensya han University of the Philippines (UP) han iduso an pagbabag-o han ira tsarter hadton 2008. Imbes nga pahitas-on an pondo han unibersidad, nagresulta ini ha susrunod nga pag-iiban han badyet tungod kay an titulo nga national university naghatag dinhi hin piskal nga otonomiya ngan naghatag-rason ha estado nga bul-iwan an iya responsabilidad nga pondohan an pampubliko nga edukasyon. Naduso liwat an unibersidad nga sumulod ha mga public-private partnership nga nagpagrabe han pribatisasyon ha mga pampubliko nga espasyo. Naghatag liwat ini hin mas dako nga poder ha Board of Regents (BOR), diin otomatiko nga nakalingkod an mga neoliberal nga manager tikang ha Commission on Higher Education (CHED) ngan tinaglawas tikang ha Kongreso.

An direksyon han administrasyon han UEP ngadto ha mas grabe nga kolonyal, korporitisado, komersyalisado, ngan represibo nga edukasyon mas napipiho ha mga prubisyon han mga ginproponer nga balaud.

Kolonyal. Makikit-an an kolonyal nga direksyon han ginproponer nga tsarter ha Seksyon 2 han HB 861 ngan HB 9414 diin an gin-uundong nga konsepto han sustainability studies amo na “green entrepeneurship.” Delikado ini nga balayan tungod kay gintatadong hini an pangaliskay ha agrikultura ha panginahanglan han eksport ha merkado, ngan diri ha lokal nga kinaiya, konteksto, ngan panginahanglan han komunidad ngan mamamayan para ha sustenable nga panginabuhi. Ginpapamatud-an liwat han mga prubisyon ha produktibidad (Seksyon 3.3) ngan pagigin “globally-competitive” (Seksyon 10) an ginpagrabe nga duso han neoliberal nga edukasyon.

Korporatisado. Korporatisasyon an butaray nga katuyuanan han bag-o nga tsarter. Gin-iinsister han Seksyon 11 han HB 861 ngan HB 9414 nga magkamayda an unibersidad hin poder han usa nga korporasyon. An ginsesering nga administratibo nga otonomiya (Seksyon 10) kapareho han ginhimo ha UP nga naghagudalan ha pribatisasyon. Man ngani, butaray ini ha lenggwahe han HB 861: ha Seksyon 11 hiunong ha eksternal nga pakigbuligay, Seksyon 12 hiunong ha duha nga tinaglawas tikang ha pribado nga sektor ha BOR, Seksyon 13(b) hiunong ha pakigsarabutay ha mga pribado nga ahensya, ngan Seksyon 13(g) kasumpay han pagkokontrata han mga teknikal nga serbisyo.

Komersyalisado. Mahagudalan an bag-o nga tsarter ha mas grabe nga komersyalisasyon. Importante nga prubisyon an Seksyon 21 hiunong ha surok han pondo han unibersidad nga diri la na la an General Appropriations Act, kundi hasta an mga institusyunal nga rekurso. Ha yana, damo na an income-generating project han UEP sugad han White Beach ngan an Kapihan. Hiluag liwat an espasyo para ha komersyalisasyon han mga espasyo hini tungod kay usa ini ha pinakahigluag nga katunaan ha mga unibersidad ha nasud. Waray iba nga implikasyon an tsarter kundi an mas hitaas nga pagsarig ha kapital han pribado nga negosyo agud pondohan an operasyon han unibersidad. Ha ilarum naman han Seksyon 13(e), gintatagan hin poder an BOR nga igtalaan an tuition ngan iba pa nga kabaraydan. Mahagudalan ini ha pagpapapas-an ha mga estudyante han mga kabaraydan tungod ha kakulangan han pondo tikang ha estado, nga pupun-an hin kita tikang ha mga negosyo han unibersidad.

Represibo. Diri ini tinuod nga magseserbe ha mga estudyante. Man ngani, ginpinid an demokratiko nga konsultasyon ha ira ha pagborador hini nga mga lehislatibo nga proposisyon. Labaw pa ha prosedyural nga obligasyon, kinahanglan gintatagan hin tingog an mga estudyante ha mga desisyon nga dako an kalabutan ha ira. Kinahanglan liwat mag-ikmat ha mga prubisyon, kun mayda man, hiunong ha term extension han presente nga mapan-gipit nga administrasyon kalakip na an panginginlabot han mga burukrata kapitalista ha BOR nga dugang nga makakahibang ha konsultatibo, demokratiko, ngan pampubliko nga kinaiya han unibersidad.

Kinahanglan ig-undong an usa nga makatadungan nga tsarter. Kinahanglan ig-insister han mga kabatan-unan-estudyante an tsarter han UEP nga nakaangkla ha patriyotiko, siyentipiko, ngan makamasa nga edukasyon. Kinahanglan magserbe an mga pampubliko nga unibersidad ha kolektibo ngan demokratiko nga panginahanglan han katawhan, diri la han mga estudyante, kundi hasta han mga guro, istap, ngan mga komunidad nga ginseserbihan hini sugad han UEP community, mga parag-uma, parupangisda, ngan iba pa nga sektor. An UEP ngan mga unibersidad kinahanglan magserbe ha masa ngan katawhan, ngan diri la maglanat ha akademiko nga prestihiyo ngan makigrumbaay ha neoliberal nga mga suklanan. An patriyotiko nga edukasyon diri para ha langyaw nga merkado o negosyo; instrumento ini para ha tinuod nga nasyunal nga kauswagan ngan soberaniya.

The post Tangkang pagbabago ng tsarter ng UEP, tulak ng kolonyal, korporatisado, at represibong edukasyon appeared first on PRWC | Philippine Revolution Web Central.

From PRWC | Philippine Revolution Web Central via This RSS Feed.